familie wapen sorberio stoommachine

start home
over sorberio links gastenboek E-mail poll forum
 
    pagina's
    verhalen
    wist u dat

   
fotoalbum
    oude foto's
    centrale

   links
    Heros
    Archief
    Piet Blanken
    Weblog
    Urbex
   
 












 
 
  

Historie van de A.C.Z.C.
"Association Coopérative Zélandaise de Carbonisation G.A te Sluiskil
(bron: jubileumboek "50 jaar A.C.Z.C. in beeld")

De A.C.Z.C. beter bekend onder de naam Cokesfabriek, werd in 1911 opgericht door de directeuren van 5 Franse ijzer- en staalbedrijven langs het Kanaal Gent-Terneuzen. Het was, door de gunstige geografische ligging, mogelijk om Engelse kolen overzee en cokeskolen uit het Duitse Roergebied, vervoerd met rijnschepen, tot voor de kade van de fabriek te brengen.
De keuze werd mede bepaald omdat krachtens het Nederlands-Belgisch verdrag van 1867, de Spoorwegmaatschappij Mechelen-Terneuzen , verplicht was om een uniform tarief toe te passen over het gehele traject.
Bij de oprichting bestond de fabriek uit 4 batterijen ovens welke in 1913 in bedrijf werden gesteld.
De fabriek bood aan ca. 500 werknemers een arbeidsplaats en de productiecapaciteit bedroeg toen 300.000 ton cokes per jaar.
Een jaar later werd de fabriek echter weer stilgelegd ten gevolge van het uitbreken van de eerste wereldoorlog. In 1922 werd de fabriek weer in bedrijf gesteld.
Tijdens het "vercooksen" van kolen komt een grote hoeveelheid gas vrij wat bij de meeste cokesfabrieken in de lucht verbrand werd.
Doordat dit gas veel waterstof bevat begon de chemische industrie zich hierin te interesseren in verband met de fabricage van ammoniak.
Dit resulteerde in de oprichting van de "Compagnie Néerlandaise de l'Azote" (C.N.A.) die in 1930 in bedrijf werd gesteld. Na vele naamwisselingen, draagt het bedrijf heden de naam YARA .
In 1940 werd wederom de A.C.Z.C. stil gelegd door de plots uitgebroken tweede wereldoorlog en onder Duits beheer gesteld.
Een aanzienlijk deel van het materieel werd in beslag genomen en weggevoerd naar Duitsland en bezet Rusland.
In 1945 werden grote inspanningen gedaan om een zo groot mogelijk deel weer terug te krijgen om het aansteken van de ovenbatterijen te bespoedigen.
Kolen, cokes en kunstmeststoffen waren op dat ogenblik schaars.
In 1950 was het zo ver dat een batterij van 66 ovens kon worden gerepareerd en aangestoken.
De cokes kwam weer ter beschikking van de ijzer- en staalbedrijven van de coöperanten en het gas zou weer afgenomen worden door de C.N.A. voor het produceren van kunstmeststoffen.
Ook vanaf 1950 werd door de A.C.Z.C. stadgas geleverd aan de inwoners van Zeeuws-Vlaanderen, Walcheren en Zuid-Beveland.
De tweede batterij diende geheel te worden herbouwd en werd in 1954 weer in bedrijf gesteld.
In de jaren die volgden werden steeds verbeteringen en vernieuwingen aangebracht.
In de 90-er jaren kwam de A.C.Z.C. echter steeds in een zwaarder vaarwater.
Door vernieuwde technieken en het sluiten van diverse staalfabrieken was er steeds minder cokes nodig bij de coöperanten. De aanhoudende concurrentie van cokes uit China en de benodigde enorme investering om de verouderde en versleten cokesbatterijen te vervangen, werd uiteindelijk de A.C.Z.C. in 1999 fataal en werd besloten om de fabriek in Sluiskil definitief te sluiten. Uiteraard was dit en klap voor de werkgelegenheid in de kanaalzone.
Het fabrieksterrein is later overgenomen door HEROS, die de installaties voor een groot deel heeft afgebroken en er een afvalverwerkend bedrijf heeft gesticht.

In het fotoalbum zijn diverse foto's te vinden van diverse  gelegenheden en van de fabriek zelf.